“De kloof tussen de zorgprofessional en proefpersonen moet kleiner!”

Maak kennis met Ronella Grootens, lid van de werkgroep PIF.

In het dagelijks leven is Ronella Grootens onderzoeker bij het LUMC. We spreken haar tijdens de afronding van haar project om een template te ontwikkelen voor het proefpersonen informatieformulier (PIF) voor kinderen, dat voor alle betrokkenen kloppende en begrijpelijke informatie moet bevatten. Zo’n template maken is een hele uitdaging, omdat er veel partijen betrokken zijn bij het maken en gebruiken van een kinder-PIF, maar het is haar gelukt.

Ronella heeft in Maastricht gestudeerd aan het University College en daarna de master Biomedical Sciences & Communication in Leiden gedaan. Ze heeft, zoals ze zelf zegt, “een zwak voor de gezondheidszorg en dan vooral voor gezondheidszorgcommunicatie”. Dat maakt haar bij uitstek geschikt om complexe problematiek in de gezondheidszorg te onderzoeken en daar bruikbare oplossingen voor te vinden. Ze wil graag dat de kennis die er is, bereikbaar wordt voor alle mensen. “Er is zoveel kennis die niet gebruikt wordt!” roept ze uit, “Om die kennis beschikbaar te maken is het nodig de kloof tussen zorgprofessionals en patiënten te overbruggen. Dat lukt alleen als je van meet af aan met alle betrokkenen gaat praten en achterhaalt wat voor hen belangrijk is.”

Template voor kinder-PIF

De afgelopen twee jaar heeft ze zich vastgebeten in een onderzoek naar een template voor de kinder-PIF. Deze template is bedoeld om voor ieder onderzoek met kinderen, een document te kunnen maken met onderzoeksinformatie die voor proefpersonen tot 16 jaar begrijpelijk is. Het project is een logisch vervolg op het promotieonderzoek van Ronella. In 2016 is zij gepromoveerd op een onderzoek naar informed consent voor minderjarigen. Het resultaat van haar promotieonderzoek was destijds o.a. een stripboek voor kinderen waarin het meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek wordt uitgelegd: Anne en het onderzoek naar de Groeneneuzengriep.

Samenwerking met de werkgroep PIF

Na haar promotie schreef Ronella een subsidie-aanvraag voor haar huidige onderzoek. Op advies van ZonMw, dat haar aanvraag gehonoreerd heeft, is ze in contact gekomen met de DCRF en lid geworden van de werkgroep PIF. Dat bleek een goede zet. Het bracht haar verbreding van het netwerk dat ze nodig had om alle doelgroepen van de kinder-PIF te kunnen raadplegen. Ronella zegt daarover: “Ik leerde mensen kennen die ik anders niet had ontmoet en met wie ik heel prettig kon samenwerken. De contacten die ik via de werkgroep kreeg, hebben me ook geholpen om het resultaat van mijn onderzoek direct in de praktijk te brengen. Dankzij de DCRF had ik korte lijnen met onder meer de CCMO en bedrijven, om mijn bevindingen mee te bespreken.”

Template onderzoekinformatie voor kinderen tot 16 jaar

Het onderzoek was gericht op het ontwikkelen én daadwerkelijk implementeren van de nieuwe template onderzoeksinformatie voor minderjarigen. Daarom heeft Ronella tijdens het onderzoek gezorgd voor veel inbreng van de verschillende eindgebruikers van de PIF. “We hebben bijvoorbeeld aan kinderen gevraagd waar we volgens hen op moesten letten. En we hebben aan hun ouders gevraagd wat voor hen belangrijk is als hun kind meedoet aan een onderzoek.” Ook de klankbordgroep die speciaal voor het onderzoek in het leven was geroepen, heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de uitkomsten van het onderzoek. De klankbordgroep bestond uit vertegenwoordigers van alle doelgroepen: jonge patiënten, ouders, CCMO, geneesmiddelenbedrijven, researchverpleegkundigen en andere betrokkenen. Op die manier was een brede inbreng van de betrokken partijen gewaarborgd.

Het resultaat mag er zijn. De belangrijkste uitkomsten van het onderzoek:

  • Een template voor een kinder-PIF (<16 jaar). Bij de template hoort een handleiding, met onder meer een uitleg over het gebruik van beelden om de onderzoeksinformatie te verduidelijken. Ook is er een online database met plaatjes van o.a. apparaten en procedures, die onderzoekers gratis kunnen gebruiken als ze een kinder-PIF gaan maken.
  • Een template voor een bespreekblad voor kinderen jonger dan 12 jaar. Dit bespreekblad is een mooi hulpmiddel voor ouders en onderzoekers om een onderzoek op een begrijpelijke manier met kinderen te kunnen bespreken.

Daarnaast hebben de inspanningen van Ronella en haar collega-onderzoekers een website opgeleverd met informatie over medisch-wetenschappelijk onderzoek voor kinderen, hun ouders en onderzoekers: www.kindenonderzoek.nl. Via deze website komen in de loop van 2019 de template en handleiding beschikbaar.

Advies

Ronella legt op dit moment de laatste hand aan het eindrapport over het onderzoek, dat ze samen met de leden van de werkgroep PIF gaat aanbieden aan het bestuur van de DCRF. De werkgroep streeft ernaar dat de template gebruikt gaat worden door alle onderzoekers om er zo voor te zorgen dat alle kinderen en jongeren een goed geïnformeerde keuze kunnen maken over onderzoeksdeelname. Bij dat streven hebben Ronella en de werkgroep een stevig advies aan de partijen die zich bezighouden met medisch-wetenschappelijk onderzoek, zoals onderzoekers, bedrijven, METC’s, de CCMO en Raden van Bestuur van ziekenhuizen en de DCRF: “Bekijk de template, en gebruik het als startpunt om onderzoeksinformatie verder te verbeteren. Wees je bewust van het belang van goede onderzoeksinformatie voor proefpersonen en maak er ook budget voor vrij. Het komt de kwaliteit van het onderzoek ten goede.”

Als het rapport over de kinder-PIF is afgerond, wil Ronella zich weer op een ander onderzoeksproject storten, het liefst ten behoeve van de verbetering van gezondheidszorgcommunicatie. Waar dat zal zijn weet ze nu nog niet. Ze staat in ieder geval open voor die nieuwe uitdaging!